Marka Hakkının Tükenmesi ve Paralel İthal

30
Büyükyılmaz

Büyükyılmaz

GİRİŞ

Serbest ticaretin önündeki engellerin kaldırılması, malların serbest dolaşımının sağlanması ve gümrük birliğinin oluşturulması amacıyla bölgesel veya dünya çapında çok taraflı anlaşmalar imzalanmıştır.

Büyükyılmaz

Büyükyılmaz

Birliği’nde de bu konuda malların ve hizmetlerin serbest dolaşımının sağlanması amacıyla bir takım düzenlemeler yapılmıştır. Avrupa Topluluğunu Kuran Anlaşma’nın (ATKA) 2. maddesinde, Avrupa Birliği’nin en önemli görevinin Ortak Pazarı kurmak, olduğu açıklanmıştır.

Ortak Pazar, hukuki ve mali engelleri ortadan kaldırarak, rekabeti teşvik eden, politik kararların ürünüdür. Ortak Pazar düşüncesi, politik birleşmelerin normal sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu politik birleşmelerin bağımsız devletler arasında ve ekonomik entegrasyon amacıyla gerçekleşmesinin örneği, Avrupa Ekonomik Topluluğu’dur. Buna göre, Avrupa Birliği içinde Ortak Pazar amacının gerçekleşmesi için, gereken bir takım hukuki önlemler alınmaktadır. Ayrıca fikrî mülkiyet hakları bakımından da, tüm bölgede ortak bir hukukun oluşması doğrultusunda çalışmalar yapılmaktadır.

Avrupa Topluluğunu Kuran Anlaşma’nın 3. maddesinde, Ortak Pazarın sağlanabilmesi için getirilen yasaklamaların bir listesi verilmiş ve bunların en önemlisi, (a) bendinde açıklanmıştır. Buna göre, üye ülkeler arasındaki gümrük vergileri, ithalat ve ihracat malları üzerindeki miktar kısıtlamaları ve diğer bütün eş etkili tedbirler yasaklanmıştır.

Anılan hükmün (b) bendinde, iç pazardaki malların ve hizmetlerin serbest dolaşımının önündeki engellerin kaldırılması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, aynı Anlaşmanın 28 ve 29. maddelerinde malların serbest dolaşımı düzenlenmiştir. 30. maddede ise, malların serbest dolaşımı ilkesini sınırlayan istisnalar belirlenmiştir. Bu istisnalardan biri de fikrî mülkiyet haklarıdır.

Buna göre, fikrî mülkiyet haklarından biri olan marka hakkı sahibine, serbest dolaşım karşısında önemli bir koruma sağlanmıştır. Böylece marka hakkı sahibi, getirilen bu koruma ile oldukça güçlenmiştir. Yaratıcı ve geliştirici çalışmaların bu şekilde korunması, marka hakkı bakımından olumlu bir gelişmedir. Ancak, marka hakkı sahibine tanınan bu tekelci hakkın da bir sınırının olması gerekir. Çünkü, marka hakkı, piyasaya sunulan neredeyse bütün mallar üzerinde bulunmaktadır. Böylesine geniş çevreleri etkileyen bir hakkın sahibine, markalı malın piyasadaki sonraki dolaşımlarına sınırsız müdahale edebilme imkanının verilmesi, marka hakkı sahiplerinin tekel oluşturmalarına sebep olacaktır. İşte, belirlenen bu hassas durumda, marka hakkı sahibine verilen bu yetkiyi yumuşatmak ve dengeyi sağlamak bakımından benimsenen ilke, tükenme ilkesidir.

Bu bağlamda, markalı malların piyasaya sunulmalarından sonra, piyasada dolaşımları sırasında marka hakkı sahibi tarafından yapılacak müdahalelere karşı, markalı malın yeni sahiplerinin korunması, serbest ticaretin dengeli bir şekilde gelişmesi bakımından önemlidir.
Bunun yanı sıra, marka hakkı sahibinin haklarının tükenmesi ile birlikte paralel ithalatın önündeki engeller de kalkacaktır. Bunun sonucunda da serbest ticaretin etkisiyle oluşan ve kimilerine göre faydalı kimilerine göre de çok zararlı olan paralel ithalatın, marka hakkı sahibi tarafından yasaklanması mümkün olamayacaktır.
Avrupa Birliği ile Türkiye arasında gümrük birliğini tesis eden Ortaklık Konseyi Kararı ile belirlenen doğrultuda, Avrupa Birliği ile amaçlanan uyumu sağlamak amacıyla fikrî ve sınaî haklara ilişkin mevzuatımızda yeni düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre, 89/104 sayılı Marka Yönergesi ve 40/94 sayılı Topluluk Markasıyla ilgili Marka Tüzüğü ile uyumlu olarak, 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle (MarkKHK) marka konusu düzenlenmiştir.
Burada Marka hakkının tükenmesi ve paralel ithalat konusu, Türk Hukukundaki düzenlemelerin yanı sıra, marka hukukuyla ilgili mevzuatımızın dayanağı olan Avrupa Birliği mevzuatı, Avrupa Toplulukları Mahkemesi’nin konuyla ilgili kararları, marka hakkının kazanılması, tükenme ilkesi, serbest dolaşıma ilişkin kuralların tükenme ilkesine etkisi, konusu ve coğrafi alana göre belirlenen tükenme çeşitleri, Topluluk Hukukunda yaşanan gelişmeler ve Marka Yönergesi ışığında, tükenme ilkesinin gelişimi, Avrupa Toplulukları Mahkemesi’nin ve EFTA Mahkemesi’nin konuyla ilgili önemli kararları, Avrupa Toplulukları Mahkemesi’nin fikrî mülkiyet haklarının korunması konusunda karar verirken belirlediği, hakkın varlığı – kullanımı ve hakkın özü kavramları, marka hakkının tükenmesinin koşulları ve marka hakkının tükenmesinin istisnaları, marka hakkının tükenmesiyle ilgili ulusal ve uluslararası düzenlemeler, uluslararası anlaşmalar bakımından marka hakkının tükenmesi, Dünya Ticaret Örgütü, TRIPS, EFTA ve NAFTA Anlaşmaları, EFTA Anlaşması, Avrupa Ekonomik Alanı ve EFTA Mahkemesi, 556 sayılı MarkKHK ile yapılan düzenlemeye göre, marka hakkının tükenmesinin koşulları, Tükenmenin coğrafi sınırları ve paralel ithalat, paralel ithalatın geri ithalat ve gri ticaretten farkları hakkında kısaca açıklama yapacağız.

Büyükyılmaz

Büyükyılmaz

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu sitede size daha iyi bir deneyim sunabilmek adına, bu sayfayı ziyaretinizle ilgili bilgileri toplamak amaçlı çerezler kullanılmaktadır. Çerez kullanımı politikamız için Çerez Politikası Tamam Gözat

%d blogcu bunu beğendi: