Charter Uçuş Nedir?

16
Büyükyılmaz

Büyükyılmaz

Charter sözcüğü kiralama anlamına geliyor.

Charter uçuş, uçak kiralayan tur firmaları ve seyahat acentelerinin düzenlediği uçuşlar olarak biliniyor.

Bu uçuşlar belirli bir bölge için özel olarak ve gidiş – dönüş seferleri şeklinde planlanıyor. Charter uçuşlar sırasında kiralanan uçakta tüm koltukların dolmaması, bu firmaları boş koltukları satışa çıkarmaya yönlendiriyor. Bu uçuşlar için acenteler ihtiyaçları olan uçağın tamamını ya da sadece bir kısmını kiralayabiliyorlar.

Kiralama konusunda kimi zaman hukuki sorunlar yaşanmaktadır. Biz bu makalede bu sorunları ve çözüm yollarını işleyeceğiz.


Sivil Havacılık Kuralları zaman içerisinde bir takım gelişmeler göstererek bugünkü halini almıştır. Uluslararası kural koyucu mekanizmalar (ECAC, ICAO, EUROCONTROL,EASA, IATA) tarafından yapılan çalışmalar neticesinde bugün modern anlamda bir Sivil Havacılık Hukukuna dair yerinde kurallar düzenlendiğini söylemek mümkündür. Türkiye de bu kuralları kabul etmiş olup uluslararası kuruluşlara üye olmuştur.

Havayolu ile yapılan yurtiçi taşımaları için Milli Kanunlarda; yurt dışı taşımaları için ise, taşımanın nitelik ve karakterine göre, Türkiye’nin de 01 Mart 1977 tarihinde 2073 sayılı kanunla onaylayarak taraf olduğu
Varşova Sözleşmesi ve bu sözleşmeye değişiklik getiren;
• 1955 tarihli LAHEY Protokolü
• 1961 tarihli GUADALAJARA Ek Sözleşmesi
• 1971 tarihli GUATEMALA CITY Protokolü
• 1975 tarihli 1 Sayılı MONTREAL Ek Protokolü
• 1975 3 Sayılı MONTREAL Ek Protokolü
• 1975 4 Sayılı MONTREAL Ek Protokollerinde yer almaktadır.

, uluslararası ticari hava taşımacılığında başvurulacak en önemli hukuki kaynaklardan biridir.

Tarifeli ve tarifesiz uçuşlar ise Şikago sözleşmesinde düzenlenmiştir.

Büyükyılmaz

Büyükyılmaz

Türkiye’de Sivil Havacılık’tan sorumlu olan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’na bağlı Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğü’dür.

Türk hava sahası ve havalimanları kullanılarak yapılan tüm uçuşlar, Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı , 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu, 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve bu Kanunlara istinaden yayımlanmış olan Yönetmelik ve Talimatlar ile bu bölümde yer alan usullere göre yürütülür.

Mevzuata göre Uçuş izin başvuruları hafta içi 08:30-17:30 saatlerinde SHGM’ye, saatleri dışında ve tatil günlerinde DHMİ Genel Müdürlüğü Hava Trafik Kontrol Merkezi Başmüdürlüğü Havacılık Bilgi Yönetimi FIC Birimine yapılır. Taşıyıcının menşei ICAO üyesi değilse uçuş izin başvurusu Dışişleri Bakanlığına yapılır.

TARİFESİZ HAVA TAŞIMACILIĞI

Türk hava sahası ve havalimanları kullanılarak yapılacak tüm tarifesiz uçuşlar, mevzuatta belirtilen bir takım usuller çerçevesinde SHGM’nin iznine tabidir.

Tarifesiz hava taşımacılığında uçuş izninden muaf olan uçuşlar; (3 saat önce uçuş planının sunulması
kaydı ile);
Yerli ve yabancı havayolu işletmelerinin;
a) SHGM otomasyon sisteminde onaylı hava araçları ile yolcu ve kargo taşımamak kaydıyla iç veya dış hatlarda gerçekleştirmeyi planladığı intikal uçuşları (müsaadeli kullanımda yer alan askeri meydanlara yapılan uçuşlar hariç),
b) Uçuş izni (permi) olan hava araçlarının sefer sayısı değişikliği,
c) SHGM otomasyon sisteminde onaylı hava araçları ile planlı münferit teknik inişler;
d) ECAC kapsamındaki uçuşlar;
e) ECAC ülkeleri dışında, ülkemizle ikili hava ulaştırma anlaşması bulunan ICAO üyesi ülkelerin siciline kayıtlı hava araçlarının; mali sorumluluk, üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası ve uçuşa elverişlilik belgelerinin SHGM otomasyon sisteminde tanımlı ve geçerli olması kaydıyla teknik iniş, genel havacılık veya kişinin kendi hava aracı ile iş seyahati amaçlı uçuşlar, ambulans uçuşu, arama kurtarma ve tabii afetlerde yardım malzemesi taşıyacak havayolu / hava aracı işleticilerinin uçuşları;
f) Ülkemizle ikili Hava Ulaştırma Anlaşması bulunan ICAO üyesi ülkelerine ait sivil hava araçlarının transit uçuşları amacı yolcu, kargo, bakım, teknik iniş, pozisyon vb.;
g) Yerli havayolu işletmeleri hava araçlarının SHGM otomasyon sisteminde tanımlı olması kaydıyla tarifesiz turistik charter ve münferit kargo seferleri)

Yerli havayolu şirketlerinden sezonluk charter yolcu ve münferit charter kargo seferleri için uçuş izni başvurusu talep edilmez.
Ancak Yerli havayolu şirketleri sezonluk ; tarifeli yolcu, tarifeli kargo, charter ümre/hac ve charter kargo uçuşları için uçuş izni başvurusunda bulunurlar.
Yerli havayolu şirketleri münferit; ilave tarifeli yolcu/kargo, iç hat charter yolcu, kapalı tur charter ve charter ümre/hac seferleri için uçuş izni başvurusunda bulunurlar.

Tarifesiz (Charter) Seferler

Turistik Charter Uçuşları:
a)Tamamen havayoluyla veya kısmen havayolu, kısmen de kara/deniz yoluyla yapılan toplam seyahat bedeline; otel, yemek, uçak bileti, transfer vs. Gibi masrafların dâhil olduğu ve önceden düzenlenmiş bir ya da birden fazla seyahat acentesi ile uçağın tamamını kapsayan kira sözleşmesine dayanarak geliş – gidiş esası çerçevesinde, rezervasyon yapmış yolcuların taşınması amacıyla düzenlenen kapsamlı uçuşlardır. Bu uçuşlarda tek yönlü bilet ile yolcu taşınmaz,
b)Türk taşıyıcılarına charter kısıtlaması uygulanmayan ülkelerden yapılan charter uçuşlarında mütekabiliyet ilkesine göre uçak koltuk kapasitesinin yüzde onuna (%10) kadar koltuk satışı yapılabilir,
c) Yerli havayolu işletmeleri hava araçlarının SHGM otomasyon sisteminde tanımlı olması ve uçuştan en az üç (3) saat önce uçuş amacını içeren uçuş planlarını göndermeleri ve uygun görülmesi kaydıyla yurt dışı uçuşlarını uçuş planıyla gerçekleştirirler. Uygun görülmeyen uçuşlar için madde 3.3.2’ye göre izin başvurusu yapılır.

Kapalı Tur
Şirket veya spor organizasyonu, seminer, konferans toplantısı gibi özel sebeplerle düzenlenen, geliş ve gidiş kuralı esas alınarak gerçekleştirilen uçuşlardır. Havayolu işletmeleri ile yapılan sözleşme ile mevzuata göre göre başvuru yapılır.

Özel Charter
Tek bir kiralayan ile hava aracının tamamını kapsayan bir kira sözleşmesine dayanarak belirli bir gruba tahsis edilen geliş veya gidiş esaslı, yolcunun ayrıca ücret ödemediği uçuşlardır. Havayolu işletmeleri ile yapılan sözleşme ile mevzuata göre başvuru yapılır.

Kargo Charter Uçuşları
Türk hava sahası veya havalimanları kullanılarak gerçekleştirilen ve tarifeli uçuş kapsamı dışında kalan, amacı sadece kargo taşıma olan seferlerdir.


Yukarıdada belirtildiği gibi Charter uçuşlar Uluslararası Ticaret Hukuku Anlaşması kapsamında gerçekleştiriliyor.

Ülkemizde bu tür uçuşlara destek sağlamak üzere bir takım kararlar alınmıştır.

4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun çerçevesinde, turizm sektörünün uluslararası rekabet gücünün korunmasını teminen, “havayolu” ile ve “kuvaziyer gemi” ile ülkemize turist getiren Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan belgeli “(A) grubu seyahat acentaları”na sağlanacak desteğe ilişkin 2017/11501 ve 2017/11507 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları 13 Mart 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

2017/11501 sayılı Karar uyarınca, ülkemize;tarifesiz (charter), uçak seferleriyle “turist grubu” getiren Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan belgeli (A) grubu seyahat acentalarına aşağıdaki destekler sağlanacağı belirtilmiştir.

Destekleme ödemelerinin,  “Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları” listesinde yer alan “döviz alış” kurları esas alınarak yapılacağı belirtilerek Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine bu amaçla ödenek ayrılmıştır.

Uygulama bakımından

Kültür ve Turizm Bakanlığı’na,

Uygulamaya ilişkin tebliğ çıkarma, desteklenecek acentalara ilişkin kriterler belirleme, uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları haklı ve mücbir sebep halleri de gözetmek suretiyle inceleyip sonuçlandırma, ödenecek destek miktarını her türlü kamu alacağına karşılık mahsup etme yetkisi tanınmıştır.

Yine;

Acentaların, bu karar kapsamındaki desteklerden yararlanabilmesi için, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca çıkarılacak tebliğle belirlenecek belgelerle birlikte anılan bakanlığa (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü’ne) müracaat etmeleri gerekecektir.


Başvuru belgeleri

SHGM, gerekli hallerde veya denetim esnasında havayolu, hava aracı ve uçuşlara ilişkin aşağıda belirtilenlere ilave olarak her türlü bilgi ve belgeyi istemeye yetkilidir:
a) Uçuşlarda uygulanacak ücretler (dönemlik uçuşlar),
b) İlgili otoriteden alınan uçuş izni (permi numarası),
c) Tarifeli uçuş yetki belgesi,
d) Tur operatörünün tanıtım materyalleri,
e) Havayolu ve/veya acente bilet örneği veya master bilet örneği,
f) Paket tur olduğunu belirtir voucher (otelde kalış kuponu) belgesi,
g) Kapalı tura dair belgeler,
h) Yolcu listesi,
i) Tehlikeli madde içeren kargo için Son Kullanıcı Belgesi,
j) Hava taşıyıcısının tehlikeli maddeyi IATA kurallarına göre taşıdığını beyan eden taahhütnamesi veya
gerekli bildirimleri,
k) Taşınan kargo için sigorta belgesi,
l) Havayolu taşıma senedi (Konşimento),
m) Gönderici belgesi,
n) Gümrük ithalat ve ihracat beyannamesi,
o) Yolcu seyahat evrakları,
p) ICAO kodu,
q) Bagaj miktarı ile bagaj ve göndericisini gösterir belgeler,
Kiralık uçaklarda;
r) Kiralayanın adı ve iletişim bilgileri,
s) Kira sözleşmesi,
t) Kiralama sigortası.


Sigorta

“Türkiye’de Faaliyet Gösteren Hava Araçları İçin Yolcu, Bagaj, Yük Ve Posta Malî Sorumluluk Sigortası Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca mali sorumluluk sigortası düzenlenmekte olup kurum tarafından asgari sigorta teminat tutarları belirlenmektedir.


Havayolu İşletmesi ve Uçuş Sertifikası

İşletme sahipleri SHGM’den başlıca,

*İşletme Ruhsatı,

*İşletme Şartları,

*Kod Sertifikası,

*Tescil Sertifikası,

*Hava Aracı Uçuşa Elverişlilik Sertifikası,

*Uçuşa Elverişlilik Gözden Geçirme Sertifikası,

*Gürültü Sertifikası,

*Mali Mesuliyet Sigorta Sertifikaları

ve izin talep formu alarak işletmecilik yapabilirler. İşletme esasları mevzuatta ayrıntılı bir şekilde belrtilmiştir.

Mevzuata göre;

Kiracı: Bir kiralama anlaşması ile belirli bir dönem için, bedeli karşılığı bir hava aracının kullanımını alan ticari hava taşıma işletmesini,

Kiralama anlaşması: Bir ticari hava taşıma işletmesinin, mülkiyet intikali olmaksızın bir hava aracının
ticari kontrolünü elde ettiği akdi düzenlemeyi,

Kiraya veren: Bir hava aracını belirli bir dönem için, bedeli karşılığı bir diğer ticari hava taşıma işletmesi kullanımına veren ticari hava taşıma işletmesini,

Wet-lease; Hava aracının, kiraya verenin işletme ruhsatı kapsamında işletildiği kiralama operasyonunu,

Yabancı işletme: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatına üye Devletlerin sivil havacılık teşkilatları tarafından ICAO Ek 6’ya göre ruhsatlandırılan ve işletme ruhsatı geçerli olan ticari hava taşıma işletmelerini,

Yerli işletme: Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliğine (SHY-6A) göre ruhsatlandırılan ve işletme ruhsatı geçerli olan ticari hava taşıma işletmelerini, ifade eder.

Kiralama ; uluslararası ticari hava taşımacılığı yapmak üzere ruhsatlandırılmış işletmelerin belirli bir süre için filolarında bulunan hava araçlarını birbirlerine Wet-Lease, Kısa Süreli Wet-Lease veya Dry-Lease olarak kiraya vermesidir.

Kiralama
İşletmelerin yapacakları kiralama operasyonları;
a) İki yerli işletme arasında kısa süreli Wet-Lease; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden kiralama izni alınmaksızın Hava Aracı Kiralama Usul ve Esasları Talimatına ait Ek-1’de yer alan gerekliliklerin sağlanması
kaydıyla gerçekleştirilir.
b) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere kısa süreli Wet-Lease kiralama operasyonları; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden kiralama izni alınmaksızın Hava Aracı Kiralama Usul ve Esasları Talimatına ait Ek-2’ de yer alan gerekliliklerin sağlanması kaydıyla gerçekleştirilir.
c) Yerli işletmelerin yabancı işletmelerden kısa süreli Wet-Lease kiralama operasyonları; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden kiralama izni alınmaksızın bu Talimata ait Ek-3’ de yer alan gerekliliklerin sağlanması kaydıyla gerçekleştirilir.
ç) İki yerli işletme arasında Wet-Lease kiralama operasyonu; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden kiralama izni alınmaksızın Hava Aracı Kiralama Usul ve Esasları Talimatına ait Ek-4’te yer alan gerekliliklerin sağlanması kaydıyla gerçekleştirilir.
d) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere Wet-Lease kiralama operasyonları; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne operasyon başlangıç tarihinden en az 15 gün önce Hava Aracı Kiralama Usul ve Esasları Talimatına ait Ek-5’te yer alan gereklilikleri karşılayacak şekilde ve aynı Talimata ait Ek-10’da yer alan Taahhüt Formunun ilgili yönetici personel tarafından imzalanarak başvuru yapılması ve Genel Müdürlük tarafından uygun görülen süreyle onay alınması kaydıyla gerçekleştirilir.
e) Yerli işletmelerin yabancı işletmelerden Wet-Lease kiralama operasyonları; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne operasyon başlangıç tarihinden en az 30 gün önce Hava Aracı Kiralama Usul ve Esasları Talimatına ait Ek-6’da yer alan gereklilikleri karşılayacak şekilde başvuru yapılarak onay alınması kaydıyla gerçekleştirilir. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından bir defada en fazla 8 (sekiz) ay süre ile onay verilir. Kiralamanın uzatılması durumunda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğe yeniden başvuru yapılır.
f) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere Dry-Lease kiralama operasyonları; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve yabancı sivil havacılık otoritesi arasında ICAO 83 Bis kapsamında imzalanan yetki devri anlaşması ile gerçekleştirilir. Bu tür anlaşmalara ilişkin detaylı açıklamalar Hava Aracı Kiralama Usul ve Esasları Talimatına ait Ek-7’ de yer almaktadır.
g) Yerli işletmelerin yabancı işletmelerden Dry-Lease kiralama operasyonları; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve yabancı sivil havacılık otoritesi arasında ICAO 83 Bis kapsamında imzalanan yetki devri anlaşması ile gerçekleştirilir. Bu tür anlaşmalara ilişkin detaylı açıklamalar Hava Aracı Kiralama Usul ve Esasları Talimatına ait Ek-8’ de yer almaktadır.

Kiralama anlaşmalarının sona ermesi
(1) Yürürlüğe giren kiralama anlaşmaları;
a)İmzalanan anlaşma süresinin dolması ve yenilenmemesi,
b)İmzalanan anlaşma süresinin dolmasından önce iki işletmenin karşılıklı olarak anlaşmayı feshetmesi veya taraflardan birinin anlaşma hükümleri gereğince anlaşmayı feshetmesi,
c)Yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında Genel Müdürlük veya yabancı sivil havacılık otoritesi tarafından kiralama onayının ya da uçuş izninin iptal edilmesi,
ç)İşletmelerden herhangi birinin uçuşlarının durdurulması, işletmelerden birinin işletme ruhsatının askıya alınması veya işletme ruhsatının iptal edilmesi,
d)Yerli işletmeye hava aracını Wet-Lease kiraya veren yabancı işletmenin SAFA programı kapsamında kara listeye alınması,
e) Yerli işletme tarafından yabancı işletmeye Dry-Lease kiralama operasyonunda yabancı işletmenin SAFA programı kapsamında kara listeye alınması hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi ile sona erer.
(2) Wet-Lease ve Dry-Lease kiralama operasyonlarının anlaşma tarihlerinden daha erken sona ermesi durumu yerli işletme tarafından ivedilikle yazılı olarak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğe’ne bildirilir.


Charter uçuşlarına dair esaslar hem uluslararası hem de ulusal hukuk kuralları dikkate alınarak belirlendiğinden önünüze gelen dava dosyanızda sizlere yardımcı olacak bilgileri kısa bir şekilde bir araya getirdik.

Kiralama ve teşviklerle ilgili uygulamada sıkça problemlerle karşılaşılmakta olup bu mkaledeki bilgilerin faydalı olmasını dileriz.


Kaynaklar:

SİVİL HAVACILIK KONFERANSI (ECAC)

ULUSLARARASI SİVİL HAVACILIK ÖRGÜTÜ (ICAO)

AVRUPA HAVA SEYRÜSEFERİ GÜVENLİĞİ TEŞKİLATI (EUROCONTROL)

AVRUPA HAVACILIK GÜVENLİĞİ AJANSI (EASA)

ULUSLARARASI HAVA TAŞIMACILIĞI BİRLİĞİ (IATA)

PARİS KONVANSİYONU 1919

MADRİD KONVANSİYONU 1926

HAVANA KONVANSİYONU 1928

VARŞOVA KONVANSİYONU ve SİSTEMLERİ 1929

ROMA KONVANSİYONU 1933

ŞİKAGO KONVANSİYONU 1944

TOKYO SÖZLEŞMESİ (1963)

LAHEY SÖZLEŞMESİ (1970)

MONTREAL SÖZLEŞMESİ (1971)

TÜRK SİVİL HAVACILIK KANUNU 2920

HAVALİMANLARI YER HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ (SHY-22)

HAVALİMANLARI YER HİZMET TÜRLERİ VE DETAYLARI TALİMATI (SHT-YHT)

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü internet sitesi shgm.gov.tr
Devlet Hava Meydanları İşletmesi internet sitesi dhmi.gov.tr
HAVA VE UZAY HUKUKU – AYHAN SORGUCU Ankara 2014 Adalet Yayınevi
ULUSLARARASI HAVACILIK HUKUKU – DR.REŞAT VOLKAN GÜREL İstanbul 2010 Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.

SHGM Uçuş İzinleri El Kitabı

Büyükyılmaz Hukuk&Danışmanlık

Büyükyılmaz Hukuk&Danışmanlık

Başarı ayrıntılarda gizlidir

İlkeli-Güçlü-Yetkin
  • Önemli Not!

    Web sitesinin içinde yer alan tüm bilgi ve materyaller sadece bilgilendirme amaçlı olup, bunların tamamına veya bir kısmına dayanılarak yapılan işlemlere, eylemlere ve bunların sonuçlarına ilişkin hiçbir sorumluluk kabul edilmez.!

HİZMET TALEBİ

    Adınız/Firmanız

    Email

    Telefon

    Alan

    Müsait Olduğunuz Vakit

    Talebiniz alındıktan sonra en geç 48 saat içerisinde size dönüş yapılacaktır.

    Büyükyılmaz

    Büyükyılmaz

    Büyükyılmaz

    Yorumlar kapalı, ancak trackbacks Ve pingback'ler açık.

    Bu sitede size daha iyi bir deneyim sunabilmek adına, bu sayfayı ziyaretinizle ilgili bilgileri toplamak amaçlı çerezler kullanılmaktadır. Çerez kullanımı politikamız için Çerez Politikası Tamam Gözat

    %d blogcu bunu beğendi: